101 THẮC MẮC VỀ NHA KHOA

1. Răng khôn ai cũng có ? Nếu hư răng khôn thì có hại gì không ?
   Chiếc răng hàm thứ ba của bộ răng vĩnh viễn (răng 8) được mọc lên ở lứa tuổi từ 17 đến 25 nên được gọi là răng khôn. Do bẩm sinh, có người không có răng khôn (bộ răng vĩnh viễn chỉ có 28 răng thay vì 32 răng). Răng khôn khi mọc thường hay gây ra biến chứng: sưng mặt, đau nhức, mọc kẹt, lợi trùm, mọc ngầm... Răng khôn có ích khi mọc ngay ngắn, góp phần vào sự ăn nhai. Qua khám bệnh cụ thể và chụp film X-quang, Bác sĩ RHM sẽ quyết định giữ hay nhổ bỏ chiếc răng này.
2. Răng sữa khi đã nhức rồi có trám được không ?
   Răng sữa bắt đầu mọc khi trẻ được 6 tháng tuổi. Đến 2 tuổi rưỡi trẻ được 20 chiếc răng sữa. Răng sữa tồn tại hơn 10 năm (có khi lâu hơn) giúp các em ăn, nhai, nói, nụ cười xinh xắn và giữ chỗ cho răng vĩnh viễn mọc lên đúng vị trí sau này.
   Do đó, răng sữa rất quan trọng phải được chăm sóc và giữ gìn như răng vĩnh viễn. Quan niệm “không cần chữa răng sữa” là hoàn toàn lạc hậu. Răng sữa khi đã nhức rồi vẫn còn điều trị được, do Bác sĩ RHM quyết định.
3. Ăn trái cây có chải răng không ?
   Trong trái cây có chất xơ (củ xắn, mận, khóm, thơm, mía...) có tác dụng giúp làm sạch răng nhưng lại có chất đường (glucoze) có thể gây sâu răng. Nên sau khi ăn trái cây vẫn phải chải răng, nếu không chải răng được thì súc miệng với nước sạch.
4. Nạo lưỡi có cần thiết không?
   Chải răng sạch và đúng phương pháp đã đủ. Những người bị chứng hôi miệng, khám thấy lưỡi dễ bị đóng bợn nên nạo lưỡi sau mỗi lần chải răng.
5. Khi răng bị sâu một nữa, có nên nhổ chiếc răng đó không ?
   Kỹ thuật Nha khoa luôn cố gắng bảo tồn răng thật. Có rất nhiều biện pháp để giữ lại một chiếc răng bị sâu một nửa, vỡ lớn, thậm chí sâu mất cả thân răng chỉ còn chân răng.
6. Có nên dùng tăm xỉa răng không?
   Muốn giữ gìn vệ sinh răng miệng tốt, cần loại sạch mảng bám răng. Để loại sạch mảng bám răng, có thể áp dụng biện pháp cơ học, biện pháp hoá học hay kết hợp cả hai.
   Chải răng bằng bàn chải, làm sạch kẽ răng bằng chỉ tơ nha khoa (dental floss) ngày nay được xem như la thói quen hàng ngày của mỗi người.
   Trước khi xuất hiện bàn chải đánh răng, tăm xỉa răng được dùng để đáp ứng nhu cầu làm sạch của con người. Trong các cuộc khai quật mồ trong khảo cổ ở vùng Mesopotamine ở Trung Á, người ta tìm thấy tăm xỉa răng của người Sumeriens cách đây khoảng 5000 năm.
   Ở nước ta, không biết tục dùng tăm xỉa răng có từ bao giờ, chỉ biết một thời khá xa, trong lễ cưới, người ta thường tặng một chiếc khăn lụa và một tăm tre dài khoảng 20cm, một đầu vót nhọn, đầu kia đập dập để xỉa. Ngày nay các nước Đông Nam Á, Bắc Aù, tăm xỉa răng còn được sử dụng rất nhiều, trong khi ở các nước Âu MyÕ, người ta thường dùng chỉ tơ nha khoa hơn vì họ cho rằng dùng tăm xỉa răng có thể gây những tác hại. Nếu dùng tăm răng với động tác “khều” sạch thức ăn thì có thể chấp nhận được. Nếu dùng tăm xỉa răng với động tác “xỉa”, đặc biệt là xuyên tăm qua kẽ răng có thể làm mòn răng, đứt nướu răng nới rộng kẽ răng tạo cơ hội cho việc nhồi nhét thức ăn. Đôi lúc tăm gãy kẹt trong túi nha chu, cắm vào lợi, kẹt trong xương ổ răng gây nhiễm trùng phải đến bệnh viện lấy ra mới hết sưng.

   Tốt hơn hết, chúng ta nên dùng bàn chải mềm và chỉ tơ nha khoa để làm sạch răng.

7. Khi mang thai, nhổ răng lúc nào là thích hợp nhất ?
   Nhổ răng luôn tuân theo kỹ thuật, vì vậy động tác nhổ răng không gây sẩy thai như nhiều người lo sợ. Thông thường, nếu không phải là trường hợp cấp cứu, Bác sĩ ít khi nhổ răng trong 3 tháng đầu vì đây là giai đoạn hình thành các cơ quan của thai nhi. Tháng thứ 8, thứ 9, Bác sĩ cũng ít can thiệp do bà mẹ có bầu to, nặng nhọc khi di chuyển.

   Nhổ răng thích hợp nhất cho bà mẹ mang thai là từ tháng 4 đến tháng 6. Tuy nhiên, nếu cần có chỉ định nhổ răng khẩn cấp, vẫn có thể nhổ được ở bất kỳ giai đoạn nào của thai kỳ. Nhổ nhẹ nhàng, nhanh, tránh kéo dài không hề gây ra tai biến nào cho mẹ và con.

8. Lứa tuổi nào chỉnh răng thích hợp ?
   Nhổ răng sữa sớm, đặc biệt răng cối sữa thứ nhì mà không làm bộ giữ khoảng. Nhổ răng vĩnh viễn mà không làm phục hình (răng giả) cũng như các thói quen xấu như mút ngón tay, mút núm vú, cắn bút..., có thể gây lệch lạc răng hàm. Lứa tuổi thích
   hợp nhất để điều trị lệch lạc răng hàm, hô, móm..., ở khoảng tuổi 11 đến 12 tuổi.
   Thật ra, ngày nay với sự tiến bộ và hiện đại của các khí cụ chỉnh nha, đặc biệt là sự phát tiển của ngành chỉnh nha phẫu thuật, có thể điều trị lệch lạc răng ở bất kỳ lứa tuổi nào.
   Tuy nhiên, nếu khám sớm và bắt đầu điều trị từ năm 11-12 tuổi sẽ nhanh chóng và hiệu quả hơn.

9. Người mẹ mang thai chụp phim tia-x có hại không ?
   Người mẹ mang thai khi đến khám và điều trị ở khoa Răng - Hàm - Mặt, để hỗ trợ việc chẩn đoán bệnh, Bác sĩ có thể chụp phim tia-x như phim răng, phim toàn cảnh, phim xoang hay xương hàm...
   Không nên ngại chụp phim vì thời gian chụp rất ngắn và vùng tia-x đi qua xương hàm rất nhỏ. Ngoài ra lúc chụp, kỹ thuật viên sẽ cho bạn mặc áo chì để cản tia. Do đó việc chụp phim tia-x sẽ không ảnh hưởng gì đến người mẹ và thai nhi.

10. Làm gì để thích nghi với một hàm giả mới lắp ?
    Khi mới lắp hàm giả tháo lắp, phải kiên nhẫn tập sử dụng. Hàm giả có thể cọ xát làm đau, loét nướu, khó phát âm, kích thích làm chảy nước miếng ( nước bọt ), nền hàm giả che lấp vòm miệng làm mất vị giác, ăn kém ngon. Người bệnh phải hết sức kiên nhẫn tập sử dụng hàm giả mới lắp.